Afleren. Iets dat we vooral associëren met
het gedrag van onze kinderen. Afleren om in je neus te peuteren. Afleren om een
boer te laten in gezelschap. Afleren van ongewenst gedrag met als doel beter te
kunnen functioneren in de maatschappij. Als volwassenen iets moeten afleren dan
gebruiken we daar een ander woord voor, alsof afleren iets kinderachtigs is,
iets onvolwassens. Iets waarvoor je jezelf zou moeten schamen. Dus noemen we
het 'ontleren', waarmee de suggestie wordt gewekt dat hetgeen we moeten afleren
tot dan toe een waarde had. In tegenstelling tot neuspeuteren of boeren laten.
Ontleren wordt steeds belangrijker. Je kan
het zelfs zien als een vaardigheid die iedereen hoort te beheersen. Beheers je
het niet, dan zal je daar stevig last van ondervinden in werk en relaties. Neem
een verandering van baan. Meestal wordt je aangenomen vanwege je ervaring of
een specifieke skillset. Eenmaal aan de slag bij je nieuwe werkgever kom je er
al snel achter dat het niet zo werkt als bij je oude werkgever. De geloofwaardigheid
die je had zal je hier opnieuw moeten verdienen, de cultuur die je kende moet
je hier opnieuw leren kennen. Alles werkt anders: hiërarchie, anciënniteit,
interne politiek. Status en positie hebben een andere betekenis. Dus om die
geweldige ervaring en die fantastische skills voor je te laten werken, moet je
eerst een heleboel afleren. Een zekere nederigheid en bescheidenheid werken
vele malen beter dan de arrogantie van die nieuwkomer die wel eens eventjes zal
laten zien hoe het moet.
Ontleren moet je leren, net als elke
vaardigheid. Niet iedereen gaat dat even gemakkelijk af. Een mooi voorbeeld
wordt gegeven in de film 'The company men', waarin de hoofdrolspeler wordt
ontslagen en geen nieuwe baan op zijn niveau vindt. Waarom? Omdat hij in eerste
instantie weigert te ontleren en gewoon op dezelfde voet doorgaat. Alsof de
wereld zich aan hem moet aanpassen in plaats van omgekeerd. Dit in
tegenstelling tot zijn vrouw die een voorbeeld is van hoe het wel moet.
Maar ontleren gaat verder. We roepen met z'n
allen luid om vernieuwing op het gebied van milieu, het pensioenstelsel, de
voedselproblematiek, de vergrijzing, de gezondheidszorg, de energievoorziening,
de multiculturele samenleving, noem het maar op. En tot nu toe komen we niet
veel verder dan doen wat we altijd deden: kijken naar het verleden en de
bestaande systemen en vervolgens proberen die te verbeteren. Het resultaat is
op z'n best te betitelen als oude wijn in nieuwe zakken. Waarom? Omdat we te
arrogant of te bang zijn om te erkennen dat de bestaande systemen niet meer
werken en dat ook nooit meer zullen doen. Omdat het eng is om vanaf nul opnieuw
te beginnen. Omdat we niet kunnen of durven te ontleren.
Ontleren om opnieuw te kunnen beginnen, om echt te
innoveren, om de uitdagingen van morgen te lijf te gaan. Of dat nu gaat om een
baan, een relatie, een maatschappelijk probleem of wat dan ook. Mijn wens voor 2012.
0 reacties:
Een reactie plaatsen